Over snertweer en bederf van erwtensoep

erwtensoep snertHet zal geen toeval zijn. Met de omslag naar nat en onguur herfstweer en de Zuidlaardermarkt in het vooruitzicht*, ontvingen we vragen over erwtensoep.

Ze vroegen niet om het lekkerste recept.

Ze wilden weten hoe het kwam dat hun heerlijke huisgemaakte erwtensoep een dag later toch echt bedorven was.

Zure erwtensoep

Zoals één van hen vertelde: ‘Zuidlaardermarkt en erwtensoep horen bij elkaar. Gisterochtend verse producten gehaald. En ik maak altijd twee pannen klaar. Eén met groenten (spliterwten, prei, ui, selderijbladeren, knolselderij, winterpeen). En één met vlees: hamlappen, karbo, verse worst en kruidnagel. Na 2 uur sudderen en vlees trekken voeg ik beide pannen samen: heerlijke snert!

Een dag later ’s middags, genoten van straattoneel, koopzondag en borreltje bij Cosineros. Bij thuiskomst een steelpan gevuld met soep. Het viel mij al op dat het wat borrelde. Na verhitting ontdekte ik dat de soep zuur was. Tien liter snert kan ik nu weggooien!’

Waar ging het mis?

De een gaf de prei de schuld, de ander had geen idee waar het mis ging. ‘Wat heb ik fout gedaan?’, vroeg zij zich vertwijfeld af.

Ik had wel een idee en vroeg waar ze de soep hadden bewaard. Sommigen lieten de soep op het fornuis staan, anderen zetten de pan weg in de kelder. En een enkeling zette de erwtensoep buiten neer.

En precies daar ging het mis. Ze verdeelden de soep niet in kleinere porties. En ze bewaarden het niet in de koelkast.

Verdelen in kleinere porties is nodig om deze dikke soep snel af te laten koelen tot kamertemperatuur. Pas daarna kun je het in de koelkast zetten en kan het afkoelen tot beneden 7°C. Doe je dat niet dan kunnen bacteriën prima groeien. Ze vinden die warmere temperaturen heerlijk.

De rol van bacteriesporen

‘Ja maar, het heeft uren op het vuur gestaan. En de deksel zat erop. Wat kan daar dan nog in leven? Alle bacteriën zijn dan toch wel dood?’, is iets wat ik dan regelmatig hoor.

Dat klopt ook. Verreweg de meeste bacteriën overleven deze verhittingsstap inderdaad niet. Maar sommige bacteriën vormen sporen. Een overlevingsvorm voor ongunstige tijden. Zoals in dit geval de verhitting van de erwtensoep.

Is de temperatuur daarna weer gunstig (ergens tussen 7°C en 60°C), dan groeien deze sporen uit tot normale bacteriën. En zolang de temperatuur niet beneden 7°C komt, vermenigvuldigen deze bacteriën zich snel. Met bedorven zure erwtensoep als gevolg.

4 Tips om bederf van erwtensoep te voorkomen

  1. Verdeel de (erwten)soep na verhitting met een schone lepel in kleinere porties.
  2. Zorg dat de porties binnen twee uur afgekoeld zijn tot kamertemperatuur. Roer de porties – indien nodig – regelmatig door met een schone lepel om het sneller af te laten koelen.
  3. Plaats de porties soep in de koelkast met een temperatuur van hoogstens 7°C.
  4. Bewaar de soep maximaal twee tot drie dagen en verhit hem goed voor consumptie.
 * Op dinsdag 15 oktober is het Zuidlaardermarkt in het Drentse dorp.

, , , , ,

14 Responses to Over snertweer en bederf van erwtensoep

  1. Frida 14/10/2013 at 21:56 #

    Daar hadden we het dit weekend nog over: we moeten weer eens snert maken. Maar ondanks het snertweer vond ik het nog te vroeg. Voor mij hoort snert bij sneeuw, ijs en elfstedentocht. Dat is dan toch het verschil tussen een Fries en een Drent. En omdat ik nooit zo heel veel maak, kan het tegen die tijd wel afkoelen in mijn schuurtje bij vriestemperatuur:)

    • Roelina Dijk 14/10/2013 at 21:59 #

      Ach ja, die malle Friezen :-).
      Maar vooruit, bij vriestemperaturen mag het buiten.
      Maar wel goed roeren he?!

  2. Frida 14/10/2013 at 22:06 #

    Maar natuurlijk:)

  3. G. Dijk Smit 14/10/2013 at 22:16 #

    Het is mij nog nooit gebeurd, ik neem het van het vuur en zet de pan zo diep mogelijk in steen koud water en ververs dat ieder kwartier, ik heb er reuzen baat bij, en dan verdelen in kleine porties, ook steeds roeren en de deksel op een grote kier, toch hartelijke dank voor de uitleg! Groetjes van Gezina Dijk

    • Roelina Dijk 15/10/2013 at 22:17 #

      Kijk. Helemaal goed!

  4. lize 15/10/2013 at 10:56 #

    waarom de erwtensoep na een uurtje afkoelen (in teil met koud water en roeren) niet gelijk in de koelkast??

    • Roelina Dijk 15/10/2013 at 22:16 #

      Als je een hete pan (erwten)soep in de koelkast zet, dan warmt dat je koelkast op. Dan is de temperatuur voor alles wat je in de koelkast hebt staan te hoog, want boven 7°C. Dus bederven al je etenswaren sneller.
      En afgezien daarvan, je koelkast moet dan vol aan de bak om de temperatuur weer omlaag te krijgen. Kost energie.

  5. Els 18/03/2014 at 14:59 #

    Dit las ik dus mooi te laat ;-( Ik heb net 6 liter snert in de container geknikkerd. Bedankt voor de uitleg. Ik zal van mijn fouten leren. En nu eens hard gaan bedenken wat we vanavond kunnen eten… 😉

  6. Berend van Delden 02/04/2015 at 16:53 #

    Voorkom metaal op metaal in de pan snert, dus nooit de opscheplepel in de pan laten staan. Zelf gebruik ik een kunststof lepel.
    Altijd de deksel er helemaal af na het koken, evt. afdekken met een schone theedoek, ook tijdens het afkoelen.
    Mijn moeder beweerde dat uien en prei samen in de soep ook het zuur worden in de hand werkte. Zelf laat ik een grote geschilde ui me koken en die gaat er aan het eind uit.

    Mijn recept = groene erwten een nacht laten weken, de volgende dag op een matig vuur opzetten, als vlees neem ik meestal een niet te klein stuk varkensschouder, soms krabbetjes wat er meteen bij gaat met 2 bouillonblokjes per liter water. Laurierblaadjes waarin ik per blaadje 2 kruidnagels prik. Vroeger deed ik er een hamschijf bij om lekker te binden. Om rekening te houden met mogelijke cholesterol problemen heb ik de hamschijf vervangen door een paar handjes spliterwten, binden ook heel goed.
    Terwijl het staat te pruttelen snijd ik een halve selderie knol in fijne blokjes en veel prei in dunne ringen. Het groen van de prei doe ik er tijdig bij, het wit en de selderieknol blokjes zo´n 45 minuten voor het eind van de kooktijd. Ik heb het varkensvlees er dan uitgehaald om iets af te laten koelen voor het snijden. Laurierblaadjes er uit vissen en hopen dat de kruidnagels er nog in zitten, zo niet ook niet erg toch. Ten slotte snijd ik een goede en vooral lekkere slagers¨rookworst dus niet voorverpakt en laat dat nog 1 a 2 minuten mee garen. Wij houden beiden niet zo van wortel, maar wat let je om die er toch bij te doen als je het wellekker vind. Het is lekker om het af te maken met fijn gesneden selderie groen.
    Wat wil je nog meer, zelfs lekker in de zomer vind ik, mijn vrouw minder.
    Kunnen jullie hier wat mee= Mijn zuurkool is ook super! Staat zeker 4 uur op te trekken.

  7. Cornelis 09/01/2016 at 15:44 #

    De eiwitten (het schuim) wat bij het vlees koken (bouillon maken) boven komt drijven van de soep afscheppen, Deze eiwitten verzuren namelijk ook snel.

  8. Dennis 05/02/2016 at 14:20 #

    Nou altijd goede verse soep gehad,
    laatste 2x na een dag schuim in de pan. en stinken pfff.

    nu heb ik die keren alleen enkele blokjes groente bouillon erbij gedaan.

    thuis zijn ze gewend een sterke smaak / kruiden maaltijd van mij te krijgen,. en kreeg al enkele malen te horen dat de erwtensoep wat smaak miste / kon gebruiken vandaar mn toevoeging van deze blokjes .

    idd de soep pas uren later in de koelkast bewaren. is eigenlijk altijd goed gegaan. zou het aan de maggiblokjes kunnen liggen? lijkt wel een soort gisting wat er plaats heeft gehad.

    ow ja alle groenten en ingrediënten zijn vers.

    gr
    Dennis
    Haarlem

    • Roelina Dijk 05/02/2016 at 16:02 #

      Hallo Dennis,
      Nee, dat ligt niet aan de bouillonblokjes. Het zit hem echt in het snel afkoelen en bewaren in de koeling. Doe je dat te langzaam en/of bij te hoge temperaturen dan gaan micro-organismen groeien en zorgen ze voor bederf.

  9. Henderik 27/03/2017 at 23:10 #

    Het is dan eigenlijk wel merkwaardig dat mijn moeder in de jaren 1950 tot 1965 zonder koelkast erwtensoep kon maken dat dagenlang houdbaar was. Als het oud genoeg en ingedroogd was, kon je het bij wijze van spreken in plakjes op je brood leggen.
    Inmiddels is zij overleden, dus ik kan haar het geheim ervan niet meer ontfutselen.

    • Roelina Dijk 31/03/2017 at 09:52 #

      Dat is heel bijzonder inderdaad ……

Geef een reactie