Botox of botuline: dodelijk gif of onschuldige rimpelvervager?

Botox of botuline injectieLeuk is anders. Vakantie voorbij terwijl het nu mooi weer is. Broeken te krap. Jaartje erbij. En zoonlief die doodleuk meldt ‘dat mijn vel wat slapjes hangt’.

Ouderdom

Dame twee hoort mijn geklaag rustig aan. “Na je veertigste gaat alles hangen. Behalve je tandvlees,” zegt ze nuchter. Ik val even stil. ‘Gelukkig heb ik nog geen leesbril‘ is het eerste dat me te binnen schiet. Maar ik zeg het niet. Ze is tien jaar ouder. En haar knie ‘doet ’t ook al niet meer goed’.

Botox

Ooglidcorrecties voor m’n hangende oogleden of een facelift tegen de rimpels dan maar? Of – iets minder radicaal – Botoxinjecties, om ze te laten verdwijnen?

Dat klinkt zo simpel. Wat spuitjes in je gezicht en je ziet er minstens tien jaar jonger uit. Heerlijk lijkt me dat.

Dodelijk gif botuline

Maar nee, ik peins er niet over. Want Botox bevat botuline. Eén van de krachtigste gifstoffen die er bestaat. Volgens het wetenschaptijdschrift KIJK zelfs het dodelijkste gif ter wereld. Botox bevat het gif alleen in lage concentraties.

Clostridium botulinum

Een gifstof gemaakt door de sporenvormende bacterie Clostridium botulinum. Slechts een beetje botuline in je eten, en je loopt de kans het niet te overleven. Na opname van de gifstof via de darm, verlamt het je spieren. Ook die van de ademhaling. Gelukkig is er wel een tegengif.

Op groente

De bacterie komt algemeen voor in de natuur. Onder meer in grond en water. En de sporen ervan zitten vaak op voedsel. Op groenten bijvoorbeeld.

Bacteriegroei

Gelukkig zijn de sporen ongevaarlijk zolang er zuurstof is. Maar haal je dat weg, en is er voldoende vocht en voeding, dan kunnen ze ontkiemen en uitgroeien tot hun normale bacterievorm. Net als een plantenzaadje dat ontkiemt als je hem nat maakt, en daarna verder groeit tot een plant.

Alleen bij verdere groei van de bacterie is vorming van botuline mogelijk.

Ziekteverschijnselen

Misselijkheid en braken zijn de eerste verschijnselen van vergiftiging, ongeveer 12 tot 72 uur na het eten van besmet voedsel. Daarna volgen symptomen als duizeligheid, hoofdpijn, dubbelzien, verlamming van de spieren en ademhalingsproblemen.

Groenten wecken

Gelukkig komt deze vorm van voedselvergiftiging (botulisme) niet vaak voor in Nederland. Sinds 2000 registreerde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) 16 meldingen.

Maar vroeger, toen het gebruikelijker was om zelf je groenten of vlees te wecken, ging het hoogstwaarschijnlijk vaker mis. Alhoewel cijfers daarvan ontbreken. Pas sinds 1985 bestaat er een meldingsplicht voor botulisme.

Onvoldoende verhitting

Het probleem zit hem in de verhitting. Is dat onvoldoende geweest (te kort of niet warm genoeg) dan overleven de sporen het bereidingsproces. Na afkoelen ontkiemen ze en groeien de bacteriën uit in de zuurstofloze omgeving. En kunnen ze botuline vormen.

Conserven in glas en blik veilig?

Fabrikanten van volconserven in glas en blik, passen daarom een “botulinum cook” toe op hun producten. De conserven worden zodanig verhit dat de kans op overleving van de sporen nagenoeg nihil is.

Film

Bekijk ook de film Botulisme van Universitair Ziekenhuis Leuven.

Volgende week

De volgende keer meer over de gevaren van Clostridium botulinum.

, , , ,

9 Responses to Botox of botuline: dodelijk gif of onschuldige rimpelvervager?

  1. Kitty Kilian 17/08/2012 at 15:22 #

    Bij gif is het toch zo dat het afhangt van de concentratie of het giftig is..? Grappig, zou nou weleens een stuk willen lezen over de chemische processen na het inspuiten van botox..

    • Roelina Dijk 17/08/2012 at 17:53 #

      Hallo Kitty,

      Klopt helemaal. En het hangt ook af van je gewicht bijvoorbeeld. Bij C. botulinum spreken wetenschappers over een LD50 waarde (Lethale Dosis). Dat is de dosis waarbij 50% van de populatie sterft. En die bedraagt 0,0005 microgram per kilogram lichaamsgewicht.
      Bij alle andere vormen van voedselvergiftiging wordt de MTD (Minimale Toxische Dosis) gehanteerd. Maar daar wordt je alleen maar goed ziek van en die zijn niet dodelijk (uitzonderingen daargelaten).

  2. Kitty Kilian 17/08/2012 at 15:22 #

    PS Goeie kop!

  3. Frida 17/08/2012 at 18:01 #

    Nou, voor mij ook geen botox hoor, nog los van de giftigheid: al die Gooise vrouwen met botox hoofden zijn er niet mooier op geworden!

    • Roelina Dijk 17/08/2012 at 18:38 #

      Nee, we blijven lekker authentiek. Gelukkig. Alhoewel mijn oogleden, als ik er niet meer doorheen kan kijken …

  4. simon 24/07/2014 at 15:16 #

    huh, ik lees hier allemaal dingen die ik nooit ergens anders las. Op healingfoods staat dat het laten fermenteren van groenten in een potje juist heel gezond is, bestaat hier ook zo n bacteriegroei-gevaar?

  5. Roelina Dijk 25/07/2014 at 16:26 #

    Als het fermentatieproces niet goed verloopt dan loop je eerder de kans op bedorven voedsel. Daarvan is de kans klein dat je het eet. Wat wel essentieel is bij het laten fermenteren van groenten is de daling van de zuurgraad. Bij pH-waarden beneden 4,5 kan deze bacterie niet groeien namelijk.
    Bij hogere pH-waarden gaat het wel eens mis ja. Bij gefermenteerde sojabonen bijvoorbeeld (zie hier: http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5605a2.htm), en bij gefermenteerde vleesproducten wil het ook nog wel eens mis gaan.
    Vroeger ging het vaker mis met het wecken van groenten. Maar dat is natuurlijk niet hetzelfde als fermenteren.

Trackbacks/Pingbacks

  1. Olijfolie met rozemarijn en knoflook, homemade botulisme? | Uit de keuken van Lein - 01/02/2015

    […] Het woord ‘botulisme’ bleef maar in mijn scherm verschijnen. De kans is groot dat sporen van Clostridium botulinum in de knoflookteentjes zitten. Eenmaal in de olie is er geen zuurstof meer, kan de ziekteverwekker […]

Geef een reactie